Blog

Na drogach Transylwanii

Tajemnicza kraina otoczona ze wszystkich stron dzikimi górami, pięknie zachowane historyczne miasta, okazałe twierdze, warowne kościoły, chłopskie zamki i oczywiście postać hrabiego Drakuli. Taka jest rumuńska Transylwania, czyli „kraina za lasem”, zwana też Siedmiogrodem, od siedmiu głównych miast zbudowanych przez osadników niemieckich. Jej historię tworzyło wiele narodowości i religii, wpływy Europy zachodniej przenikały się z kulturą słowiańską i orientalną. Dziś odnajdziemy tu ślady po starożytnych Dakach i Rzymianach, po wiekach panowania Królestwa Węgier i Imperium Osmańskiego. Dobry sposób, by odkryć choć część bogactwa Transylwanii to wyprawa kamperem. Na taką właśnie was zapraszamy...

turdaturdaturda

1-3. Kopalnia Salina Turda


Nasz pierwszy przystanek to niewielkie miasto Turda, gdzie zejdziemy w głąb jednej z najdłużej działających kopalni soli na świecie – Salina Turda. Sól wydobywano tu już w czasach rzymskich, okres największej świetności kopalni to wiek XVI, a ostatecznie zamknięto ją w 1932 roku. Dziś jest udostępniona dla zwiedzających. Wśród korytarzy i niesamowitych grot solnych zobaczymy Komnatę Echa, słynącą z niezwykłej akustyki. W komnacie Crivac przyjrzymy się doskonale zachowanej drewnianej maszynie do wydobywania brył soli z 1881 roku.

Ogromne wrażenie robi największa w kopalni komnata o wysokości 42 m, szerokości 50 m i długości 80 m. Jej zwiedzanie warto zacząć od spaceru po drewnianym balkonie zawieszonym pod samym stropem, na wysokości 13 piętra. Na dół można zjechać przeszkloną windą lub zejść po długich, drewnianych schodach. W komorze znajdziemy atrakcje, których w tym miejscu byśmy się nie spodziewali – jest tu niewielkie centrum rozrywki z diabelskim młynem na 180 osób, mini pole golfowe, tory do kręgli, stoły do ping-ponga i bilarda, boisko do koszykówki, plac zabaw dla dzieci, a nawet mały amfiteatr. Kolejnymi schodami lub windą dostaniemy się do jeszcze niżej położonej komory. Na jej dnie połyskuje niemal czarna, nieprzejrzysta tafla słonego jeziora, po którym można popływać chybotliwą łódką. Pośrodku jeziora jest też mała wysepka, na której stoją drewniane, podświetlone obiekty o najdziwniejszych kształtach.

turdaturdahunedoara

4-5. Wąwóz Turda
6. Hunadoara – Zamek Korwina


Opuszczając kopalnię pozostajemy w okolicach Turdy. Kilka kilometrów na zachód od miasta znajduje się jedna z najbardziej znanych przyrodniczych atrakcji turystycznych Siedmiogrodu – wąwóz Turda (Cheile Turzi). Wyrzeźbiony w wapiennych skałach przez małą rzeczkę Hășdate ma prawie 3 km długości. Otaczają go pionowe, monumentalne ściany skalne o wysokości do 300 m. Wąwóz upodobali sobie wspinacze, wytyczono tu dla nich ok. 200 tras o różnym stopniu trudności. Dla pieszych wędrowców przygotowano szlak biegnący wzdłuż potoku. Czasem prowadzi po półkach wyciętych w skale, czasem po śliskich kamieniach. W wąskich miejscach trasę zabezpieczono linami i łańcuchami. Kilka razy przechodzimy z jednego brzegu potoku na drugi przez drewniane mostki. Wrócić można tą samą drogą lub wybrać jeden ze szlaków biegnących górą wąwozu. Jest tam wiele punktów widokowych pozwalających obejrzeć ten malowniczy teren z wysoka.

hunedoarahunedoarahunedoara

7. Hunadoara – Zamek Korwina – dziedziniec
8. Hunadoara – Zamek Korwina
9. Hunadoara – Zamek Korwina – Sala Rycerska


Z Turdy podążamy na południe doliną rzeki Marusza (Mureș) i dojeżdżamy do miasta Hunedoara. Wznosi się tam bajkowy Zamek Korwina (Castelul Corvinilor), uznawany za najpiękniejszy w całej Transylwanii. Pierwsza niewielka warownia powstała tu prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku. W połowie XV wieku jej właścicielem został Jan Hunyady – węgierski magnat, wojewoda siedmiogrodzki i bohater narodowy, który zasłynął zwycięstwem nad Turkami podczas oblężenia Belgradu w 1456 roku. Małą warownię zamienił w potężną twierdzę z dwoma pierścieniami murów obronnych i siedmioma wieżami. Jego syn Maciej Korwin został królem Węgier i zamek pełnił wówczas funkcję rezydencji królewskiej. Dziś jest w pełni odrestaurowany.

Prowadzi do niego most przerzucony nad głęboką fosą, którą płynie mała rzeczka Zlaști. Za nią wznoszą się potężne mury i strzeliste wieże o stromych dachach – każda inna. Jest Nowa Wieża Bramna z Komnatą Księżniczki, Wieża Muszkatowa, Samotna Wieża, okrągła Wieża Dobosza i Wieża zakonnika Capistrano, w której mieszkał nadworny spowiednik Macieja Korwina. Pięciopiętrowa Wieża Neboisa („Nie bój się”) z otworami strzelniczymi wysunięta jest poza obwód murów i połączona z nimi długą galerią. Wchodząc na dziedziniec zobaczymy wspaniałą renesansową loggię z czasów Macieja Korwina, a także zamkową studnię wykutą w litej skale na głębokość 28 metrów. We wnętrzach zamku, wśród komnat, schodów i wąskich, tajemnych przejść wyróżniają się dwie imponujące, gotyckie sale połączone z sobą spiralną klatką schodową – Sala Rycerska, zwana też Królewską i Sala Rady, gdzie zbierał się siedmiogrodzki parlament.

sybinsybinsybin

10. Sybin – Duży Rynek – Pałac Brukenthala
11. Sybin – Duży Rynek – Wieża Ratuszowa
12. Sybin – „Oczy miasta”


Opuszczając zamek Hunedoara jedziemy w stronę miasta Sybin (Sibiu) położonego u podnóża Gór Fogaraskich (Munții Făgăraș), najwyższego pasma Karpat Południowych i całej Rumunii. Daleko w oddali widać ośnieżony wierzchołek ich najwyższego szczytu Moldoveanu (2544 m n.p.m.). Samo miasto należy do najstarszych w Siedmiogrodzie. Założone zostało na miejscu rzymskiej osada Cedonia w XII wieku przez kolonistów niemieckich. Sprowadził ich na te ziemie węgierski król Gejza II, do którego należały wówczas te tereny. Mieli bronić południowych granic jego królestwa przed atakami Tatarów i Turków. Osadnicy pochodzili z terenów dzisiejszej Alzacji, Lotaryngii i Luksemburga, a tu nazwano ich Sasami siedmiogrodzkimi. Wybudowali piękne wsie, wspaniałe kościoły warowne i grody. Mieli znaczny wpływ na kulturę, architekturę, rzemiosło i handel regionu, a Sybin stał się ich nieformalną stolicą.

sybinsybinsybin

13. Sybin – Mały Rynek i Most Kłamców
14. Sybin – Ewangelicka Katedra Najświętszej Marii Panny
15. Sybin – wnętrze prawosławnej katedry


Sercem miasta jest starówka i jej największy plac, czyli Duży Rynek (Piaţa Mare). Otaczają go kamieniczki z charakterystycznymi oknami w spadzistych dachach. Są wąskie, z półokrągłym obramowaniem od góry i prostym od dołu. Wyglądają jak oczy bacznie obserwujące otoczenie i tak też nazywane są przez miejscowych – „Oczy miasta”. Wśród kamieniczek wyróżnia się Pałac Brukenthala z drugiej połowy XVIII wieku, z bogatą kolekcją dzieł sztuki (Muzeul National Brukenthal), barokowy kościół farny św. Trójcy (Biserica Parohiala Romano-Catolica Sf. Treime) i Nowy Ratusz. Doskonałym punktem widokowym na miasto i szczyty nieodległych gór jest stojąca tuż obok Wieża Ratuszowa (Turnul Sfatului). Przechodząc pod nią dostaniemy się na Mały Rynek (Piaţa Mica) z Mostem Kłamców (Podul Minciunilor) z 1859 roku. Ten pierwszy wykonany z żelaza most w Rumunii przerzucony jest nad uliczką prowadzącą do dolnego miasta. Według legendy zawali się, jeśli przejdzie po nim kłamca. Ryzykujemy i szczęśliwie przechodzimy na drugą stronę.

Dochodzimy do kolejnego placu, na którym wznosi się monumentalna Ewangelicka Katedra Najświętszej Marii Panny z XIV wieku (Biserica evanghelică a Sfintei Fecioare Maria), jeden z najpiękniejszych gotyckich kościołów Transylwanii. Wnętrze kryje zespół cennych malowideł, nagrobków mieszczańskich i największe w południowo-wschodniej Europie organy mające 6000 piszczałek. Wieża kościoła, wysoka na 73 metry, służy też jako punkt widokowy.

O wiele młodsza od katedry ewangelickiej jest prawosławna katedra Trójcy Świętej (Catedrala Sfânta Treime), wybudowana w latach 1902-06. Jej wnętrze w całości pokryte jest wspaniałymi freskami, pełnymi błękitu i złoceń. Spacer po mieście możemy jeszcze długo kontynuować, bo ilość pięknych miejsc wydaje się być niewyczerpanamalownicze zaułki, schody łączące różne poziomy starówki, mury obronne z wieżami i bastionami, a nawet Muzeum lokomotyw parowych. W podmiejskim lesie Dumbrava czeka na nas jeszcze Muzeum Tradycyjnej Cywilizacji Ludowej „ASTRA” (Muzeul Civilizatiei Populare Traditionale „Astra”) – największy i najwspanialszy skansen w Rumunii, gdzie zgromadzono różnego rodzaju zabudowania: tradycyjne domy, młyny, wiatraki, gospody i cerkwie ze wszystkich części kraju.

sybinsybintrasa transfogarska

16. Sybin – Wieża Cieśli w murach obronnych
17. Sybin – Muzeum Tradycyjnej Cywilizacji Ludowej „ASTRA”
18. Trasa Transfogarska


Z Sybin, po przejechaniu 40 kilometrów, skręcamy na południe, gdzie zaczyna się słynna Trasa Transfogarska (Transfăgărășan) – jedna z najbardziej malowniczych i najwyżej położonych dróg w Rumunii, z mnóstwem krętych serpentyn i ostrych zakrętów. Cała trasa ma 151 kilometrów długości. Łączy Transylwanię z Wołoszczyzną przecinając z północy na południe Góry Fogaraskie. Drogę wybudowano w latach 1970–1974 na polecenie rumuńskiego prezydenta Nicolae Ceaușescu. Początkowo miała mieć znaczenie militarne i służyć szybkiemu przemieszczaniu się wojsk i czołgów na wypadek sowieckiej inwazji. Jej budowa pochłonęła ogromne ilości pieniędzy i kilka milionów kilogramów dynamitu. Za jego pomocą wysadzano surowe granity tworząc na skalnych półkach wąskie przejazdy, długie tunele i wiadukty nad przepaściami. Niestety, nie obyło się bez ofiar w ludziach. Według oficjalnych statystyk 40 budujących ją żołnierzy straciło życie, nieoficjalne dane mówią nawet o kilkuset.

wodospad baleatrasa transfogarskatrasa transfogarska

19. Wodospad Bâlea
20-21. Trasa Transfogarska


Trasa Transfogarska na całej swojej długości dostępna jest od 15 czerwca do 15 września. W pozostałych miesiącach, ze względu na opady śniegu i zagrożenie lawinowe, może być nieprzejezdna. Dla kierowcy jest dość trudna, wymaga dużego skupienia i ostrożności. Ze względu na ostre zakręty prędkość jest ograniczona do 30-40 km/h, ale dzięki temu można sycić wzrok wspaniałymi widokami – strome, zielone zbocza, doliny z pasącymi się owcami, pionowe, granitowe turnie, kilkusetmetrowe przepaści. Jest też kilka ciekawych atrakcji, przy których warto zatrzymać się dłużej. Takim miejscem jest jeden z najwyższych wodospadów w Rumunii – Bâlea (Cascadă Bâlea). Podejść do niego można oznaczonym szlakiem zaczynającym się przy pensjonacie Bâlea Cascadă. Wodospad ma ponad 60 metrów wysokości, huk spadającej wody słychać już z daleka.

trasa transfogarska

22. Najwyższy punkt Trasy Transfogarskiej – jezioro Bâlea i wjazd do tunelu


Mijając kolejne serpentyny drogi dojeżdżamy do polodowcowego jeziora Bâlea (Lacul Bâlea). Położone jest w najwyższym punkcie Trasy Transfogarskiej, na wysokości 2034 m n.p.m., a jego głębokość dochodzi do 111 m. W pobliżu znajdują się jedne z najwyższych szczytów Rumunii – Laiţel (2390 m n.p.m.) oraz Negoiu (2535 m n.p.m.). Nad samym jeziorem znajdziemy dwa schroniska turystyczne, stację meteorologiczną, parkingi i niezliczoną ilość straganów wypełnionych pamiątkami, rękodziełem i lokalnymi przysmakami. W sezonie turystycznym jest tu dość tłoczno

vidraruvidrarupoienari

23. Jezioro zaporowe Vidraru
24. Zapora Vidraru
25. Zamek Poenari


Za jeziorem droga przebija się przez góry najdłuższym tunelem w Rumunii. Ma 884 metrów długości i mogą przejechać nim pojazdy nie przekraczające 3,6 m wysokości. Po drugiej stronie kolejne serpentyny prowadzą w dół. Mijając zalesione wzgórza dojeżdżamy do wielkiego jeziora zaporowego Vidraru powstałego w 1965 roku na rzece Ardżesz (Argeș). Dalej jedziemy wzdłuż jego zachodniego brzegu aż do potężnej, betonowej zapory, o wysokości 166 m. Z platformy widokowej tuż obok można spojrzeć z góry na jezioro i zaporę. Na szczycie sąsiedniego wzgórza widać też współczesną rzeźbę – okazały posąg Prometeusza trzymającego w rękach piorun, symbol energii.

poienaripoienaribran

26. Droga do zamku Poenari
27. Na murach zamku Poenari
28. Zamek Bran


Kilka kilometrów za zaporą zatrzymamy się ponownie. Tuż przy Trasie Transfogarskiej, na trudno dostępnym zboczu, wznoszą się ruiny zamku Poenari (Cetatea Poienari). Zbudowali go prawdopodobnie w XIII wieku pierwsi władcy Wołoszczyzny. W XV wieku zamek stał się jedną z głównych fortec słynącego z okrucieństwa hospodara wołoskiego Włada III Palownika (Vlad Ţepeș). Jego ojciec, Wład Diabeł (Vlad Dracul), był członkiem Zakonu Smoka mającego bronić chrześcijaństwa przed najazdami Imperium Osmańskiego. „Smok” czyli „Draco” przekształcone zostało w „Diabeł” – „Dracul” i stąd wziął się jego przydomek. Syn z kolei zyskał miano „Drăculea” (Drakula), oznaczające syna Smoka lub syna Diabła. W ludowych opowieściach zapisał się jako krwawy okrutnik, co wykorzystał pod koniec XIX wieku pisarz Bram Stoker tworząc literacką postać hrabiego-wampira o imieniu Drakula. Zamek prawdziwego Włada Palownika dziś jest tylko ruiną. Na górę można dostać się po pokonaniu 1480 stromych schodów. Droga prowadzi przez las, w którym czasem można natknąć się na niedźwiedzie, o czym ostrzega stosowna tabliczka. Tuż przed wejściem na mury zamku zadbano o kolejne atrakcje – pieniek katowski, dyby, w których można sobie zrobić pamiątkowe zdjęcie i dwie figury nieszczęśników wbitych na pal. Trud wspinaczki wynagradza przepiękny widok z murów zamku, na Góry Fogaraskie i malowniczą, pełną zieleni dolinę rzeki Ardżesz.

branbranbran

29. Dziedziniec zamku Bran
30-31. We wnętrzach zamku Bran


Po powrocie na dół opuszczamy już Trasę Transfogarską i skręcamy na wschód, w kierunku zamku Bran (Castelul Bran), gdzie ponownie spotkamy się z hrabią Drakulą. Zamek promowany jest jako „Zamek Drakuli” przyciągając tysiące odwiedzających, ale prawdziwy Wład Palownik prawdopodobnie nigdy tu nie był. Rumunii nie odwiedził też Bram Stoker, choć zamek mógł widzieć na jakiejś ilustracji. Ale czy myślał o nim opisując siedzibę wampira – też nie ma pewności. Sam zamek jest niewielki. Zbudowano go na skalnej grani w XIV wieku, miał strzec okolicznych przełęczy górskich i szlaków przed tureckimi wojskami. Swój dzisiejszy bajkowy wygląd, z wieżami i wieżyczkami zawdzięcza głównie XIX-wiecznej przebudowie. W latach 20-tych XX wieku stał się letnią rezydencją królowej Rumunii Marii. Dziś we wnętrzach zobaczymy jej apartamenty, sale prezentujące historię zamku i okolic oraz kolekcję zbroi i strojów dworskich z XVI wieku. Pod zamkiem, na niezliczonej ilości straganów, będziemy mogli kupić tysiące różnych pamiątek związanych mniej lub bardziej z postacią Drakuli – magnesy, kubki, koszulki, ale też rumuńskie rękodzieło czy oryginalną biżuterię.

rasnovrasnovrasnov

32. Zamek w Râşnovie
33. Podejście do zamku w Râşnovie
34. Na murach zamku w Râşnovie


Niedaleko od Bran czeka na nas jeszcze jedna twierdza, zamek w Râşnovie. To jeden z największych i najpiękniejszych tzw. zamków chłopskich Transylwanii. Nie były siedzibą króla czy innego władcy feudalnego. Budowała je ludność sąsiadujących z sobą wiosek, aby w ich murach szukać schronienia w czasie najazdów nieprzyjaciela. Wewnątrz były izby mieszkalne, pomieszczenia dla dobytku, składy do przechowywania zapasów żywności i broni, piwnice, studnia, a czasem szkoły i kaplice. Zamki chłopskie znane były w średniowieczu na terenie dzisiejszych Niemiec, do Transylwanii ich pomysł dotarł wraz z osadnikami niemieckimi.

Imponujący zamek w Râşnovie stoi na wysokim wzgórzu, nad kilkusetmetrowym urwiskiem i widać go już z odległości wielu kilometrów. W oczy rzuca się też ogromny napis „Râşnov” u podnóża murów, podobny do tego z Hollywood. Pierwotną warownię w tym miejscu wznieśli na początku XIII wieku Krzyżacy. Po ich wygnaniu zamek przejęty został przez mieszkańców okolicznych wsi, którzy przez lata go rozbudowywali i umacniali. Na tyle skutecznie, że mimo licznych najazdów Tatarów i Turków zdobyto go tylko raz, w 1612 roku, po odcięciu obrońców od wody. Dziś na zamek można dostać się pieszo, stromą drogą lub wjechać naziemną kolejką. W środku, w dawnych izbach mieszkalnych są kramy z pamiątkami i rękodziełem. Z bliska przyjrzymy się też potężnym, kilkumetrowej grubości kamiennym murom i basztom połączonym wewnętrznymi korytarzami. Rozpościera się z nich przepiękna panorama miasteczka i gór.

pelespelespeles

35. Zamek Peleş
36. Dziedziniec zamku Peleş
37. Zamek Peleş – Wielki Hall


Wyruszając z Râşnova wybieramy drogę na południe i wzdłuż zalesionych stoków górskich dojeżdżamy do kurortu Sinaia, który administracyjnie należy już do Wołoszczyzny. Jedną z największych jego atrakcji jest baśniowy Zamek Peleş uważany za najpiękniejszy spośród zamków rumuńskich. Zbudowany pod koniec XIX wieku był letnią rezydencją pierwszego króla Rumunii Karola I z dynastii Hohenzollern-Sigmaringen. Skonfiskowany przez reżim komunistyczny został zwrócony rodzinie królewskiej w 2006 roku. Dziś jest udostępniony zwiedzającym. Zamek łączy w sobie różne style architektoniczne, od gotyku do baroku, ma strzelistą wieżę z zegarem i mnóstwo mniejszych wieżyczek. Ściany dziedzińca zdobią kolorowe freski ze scenami dworskimi i myśliwskimi. Prawdziwy zachwyt wzbudza pełne przepychu wnętrze – wspaniałe witraże w oknach, luksusowe hebanowe meble, kryształowe żyrandole z weneckiego Murano, ściany obite dębowymi panelami. Imponujące są też zbiory malarstwa, biblioteka oraz olbrzymia kolekcja broni z różnych epok, szkła, srebra i zegarów. Zamek otaczają tarasy i ogród z rzeźbami, a tuż obok znajdują się jeszcze dwa mniejsze pałace. Pałac Pelişor (Castelul Pelişor) zbudowany został na przełomie XIX i XX wieku dla bratanka Karola I, późniejszego króla Ferdynanda I. Również jest udostępniony do zwiedzania. Jego wnętrza utrzymane są w stylu secesyjnym z elementami celtyckimi i bizantyjskimi. Trzeci pałac – Foişor – był własnością syna Ferdynanda, Karola II. Dziś służy jako rezydencja prezydencka niedostępna dla turystów.

pelespelespeles

38. Zamek Peleş – Salon Turecki
39. Zamek Peleş – Zbrojownia
40. Zamek Peleş – Salon Mauretański


Z krótkiej wycieczki na Wołoszczyznę wracamy do Siedmiogrodu, by zatrzymać się w położonym u stóp Karpat pięknym mieście Braszów (Braşov). Kiedyś był to warowny gród strzegący granicy między łacińską Europą a Bałkanami, miasto, w którym krzyżowały się szlaki handlowe – przybywali tu Niemcy, Turcy, Arabowie, Ormianie, Grecy, Polacy. Dziś zachowana w doskonałym stanie starówka wpisana jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Na jej głównym placu – Piaţa Sfatului – zobaczymy ratusz z XV wieku  i przylegającą do niego 58-metrową wieżę strażniczą z XVI wieku. Plac otaczają kupieckie kamieniczki z różnych epok. Najważniejszym i najcenniejszym zabytkiem miasta jest jednak Czarny Kościół (Biserica Neagră) z XIV wieku. Jego mury poczerniały podczas pożaru, który w 1689 roku strawił dużą część Braszowa. Co ciekawe, przy naprawie zniszczonych sklepień pomagali mistrzowie murarstwa sprowadzenie aż z Gdańska, miejscowi rzemieślnicy nie mieli wystarczających umiejętności... Trzynawowy kościół jest dziś największą świątynią gotycką w tym regionie Europy. Ma 6 portali w różnych stylach architektonicznych i wysoką na 65 metrów dzwonnicę, na której zawieszony jest 6-tonowy, największy w Rumunii dzwon. Prawdziwym skarbem jest też przechowywana wewnątrz kolekcja ponad stu orientalnych, głównie XVII-wiecznych kobierców z Anatolii. Podarowali je kupcy w podzięce za szczęśliwie przebytą podróż i pomyślność w interesach.

pelisorpelisorbraszów

41. Pałac Pelişor
42. Pałac Pelişor – Złota Komnata
43. Braszów – widok na miasto i wzgórze Tâmpa


Niedaleko od kościoła, wśród ulic i zaułków trafimy na uliczkę Sznurową (Strada Sfori). To najwęższa uliczka w Europie o długości 83 metrów i szerokości zaledwie 1,3 metra. Pobyt w Braszowie nie może się obyć bez spaceru wzdłuż wspaniale zachowanych murów miejskich, z Czarną i Białą Wieżą, z bastionami Tkaczy i Kowali oraz z bajkową Bramą Katarzyny ozdobioną czterema wieżyczkami. Na koniec zobaczymy całe miasto z góry, ze szczytu wzgórza Tâmpa, bezpośrednio sąsiadującego z miastem. Na wysokość 955 m można wspiąć się pieszo lub wjechać kolejką linową. Podobnie jak przy zamku w Râşnovie tu też na zboczu wzgórza, na tle lasu, ustawiono wielkie, białe litery tworzące napis „Braşov”, nazywany „rumuńskim Hollywood”.

braszówbraszówbraszów

44. Braszów – Plac Ratuszowy z ratuszem i wieżą strażniczą
45. Braszów – Czarny Kościół
46. Braszów – Uliczka Sznurowa


Dalsza droga prowadzi nasz kamper na wschód, do małej wioski Prejmer, gdzie zobaczymy jedną z charakterystycznych dla Transylwanii budowli – kościół warowny (biserica fortificată). Podobnie jak zamki chłopskie również kościoły obronne służyły jako schronienie okolicznej ludności w niespokojnych czasach zbrojnych najazdów. Najczęściej były to potężne romańskie lub gotyckie świątynie, niektóre wznoszone na wzgórzach. Miały niewielkie okna, które przypominały otwory strzelnicze i wysokie wieże służące jako punkty obserwacyjne. Kościół taki otaczano murami obronnymi, do których dobudowywano od wewnątrz pomieszczenia gospodarcze i mieszkalne połączone schodami i pomostami. Na terenie Siedmiogrodu zachowało się do dziś ponad 150 warownych kościołów, siedem najpiękniejszych wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jednym z nich jest właśnie kościół w Prejmer. Wzniesiony na początku XIII wieku przez zakon krzyżacki później był rozbudowany przez cystersów. Otaczające go mury obronne mają grubość 4,5 metra i wysokość 12-14 metrów. Od wewnątrz dobudowano 270 pomieszczeń dla okolicznych mieszkańców, w jednym z nich utworzono szkołę. Kościół atakowano pięćdziesiąt razy, zdobyto tylko raz – w 1611 roku dokonał tego książę siedmiogrodzki Gabriel Batory, krewny króla Polski Stefana Batorego.

braszówprejmerprejmer

47. Braszów – Brama Katarzyny
48. Kościół warowny w Prejmer
49. Kościół warowny w Prejmer – wewnątrz murów


Jeszcze większy i wspanialszy kościół warowny zobaczymy w wiosce Biertan. Zbudowany na początku XV wieku na wysokim wzgórzu otoczony jest aż trzema pierścieniami murów obronnych z kilkoma wieżami i basztami. Do dziś zachowały się w niezmienionym kształcie. Do wnętrza tej fortecy prowadzi nas kryty korytarz ze schodami. W bogato wyposażonym kościele zwraca uwagę wspaniałe sklepienie gwiaździste wsparte na potężnych filarach. Ciekawostką jest wmontowany w drzwi zakrystii renesansowy zamek o 24 ryglach uruchamianych jednocześnie. Chronił dostępu do skarbca.

biertanbiertansighisoara

50. Kościół warowny w Biertan
51. Kościół warowny w Biertan – sklepienie gwiaździste
52. Sighișoara – Wieża Zegarowa


Na koniec naszej podróży kamperem po Transylwanii odwiedzamy perełkę tego regionu – miasteczko Sighișoara, po polsku nazywane kiedyś Segieszowem. Położone na wzgórzach nad rzeką Wielką Tyrnawą założone zostało w XII wieku przez niemieckich kolonistów i stało się jednym z siedmiu głównych miast Siedmiogrodu. Dziś jego starówka, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, uważana jest za najpiękniejszą i najlepiej zachowaną w Europie Wschodniej. Mury obronne z bramami i wieżami, kolorowe kamieniczki i średniowieczne kościoły, wąskie, brukowane uliczki i zaułki – wszystko to tworzy bajkowy klimat. Wędrując po miasteczku nie można ominąć 64-metrowej Wieży Zegarowej (Turneul de Ceas) z XVI wieku. Na górze umieszczono barokowy zegar, który zdobią drewniane figury przesuwające się i zmieniające codziennie w południe. We wnętrzu wieży mieści się Muzeum Historyczne, a na jej szczycie punkt widokowy ze wspaniałą panoramą miasta i okolic. Rozglądając się wokół warto spojrzeć też na drewnianą balustradę, do której przykręcono mosiężne tabliczki informujące o odległościach do wielu miast Europy i świata. Do Warszawy jest stąd 712 kilometrów, do Zamościa 512 km, a do Tokio 1980 km. Niedaleko wieży, wśród uliczek miasta, znajdziemy dwie wyjątkowe kamieniczki. Jedna z nich to reprezentacyjny Dom pod Jeleniem (Casa cu Cerb), który zdobi rysunek jelenia i głowa wraz z porożem przytwierdzona na rogu budynku. Druga to jasnozielony Dom Wenecki (Casa Venețiană) z XVI wieku, z pięknymi oknami w stylu gotyku weneckiego. Szczególną sławą cieszy się jednak Dom Drakuli (Casa Dracula), pomalowany na kolor ochry jeden z najstarszych budynków świeckich w mieście. Wiele wskazuje na to, że dokładnie tu, w roku 1431, urodził się Wład Palownik „Drăculea”. Dziś w środku mieści się restauracja w stylu średniowiecznym i Muzeum Broni, a nad wejściem wisi wykuty herb smoka.

sighisoarasighisoarasighisoara

53. Sighișoara – widok z Wieży Zegarowej na miasto i Wzgórze Szkolne
54. Sighișoara – rynek starówki
55. Sighișoara – Dom pod Jeleniem


Wyjątkowym miejscem w Sighișoarze jest zalesione Wzgórze Szkolne (429 m n.p.m.) z dwoma budynkami szkoły, kościołem i cmentarzem ewangelickim. Na wzgórze prowadzą Schody Szkolne (Scara şcolarilor) z 1642 roku. 172 brukowane stopnie zadaszone są w całości drewnianą galerią, chroniącą w czasie deszczu lub śniegu uczniów i wiernych idących na górę. W dawnej szkole z 1619 roku dziś jest muzeum, nowsza z przełomu XVIII i XIX wieku wciąż działa. Najcenniejszym budynkiem jest jednak stojący w pobliżu gotycki Kościół na Wzgórzu (Biserica din Deal) budowany w latach 1345–1525. Jest jednym z największych kościołów Transylwanii i widoczny jest z daleka dla każdego, kto zbliża się do miasta. We wnętrzu duże wrażenie robią pozostałości średniowiecznych fresków i jeden z ołtarzy z 1520 roku, poświęcony św. Marcinowi. Namalował go prawdopodobnie Jan Stwosz, syn znanego doskonale w Polsce Wita Stwosza.

sighisoarasighisoarasighisoara

56. Sighișoara – Dom Drakuli
57. Sighișoara – Schody Szkolne
58. Sighișoara – Kościół na Wzgórzu


W Sighișoarze warto zatrzymać się dłużej i pójść na dodatkowy spacer po zmroku, gdy włączane są kolorowe światła tworzące niezwykłą, magiczną atmosferę... A następnego dnia wyruszymy w dalszą podróż. Gdzieś tam, wśród dróg Transylwanii czekają jeszcze na nas miasta Kluż-Napoka i Alba Iulia, zamek Rupea, „rumuńskie Stonehenge, czyli Sarmizegetusa, Czerwone Jezioro, wąwóz Bicaz i wiele, wiele innych pięknych miejsc...

Do zobaczenia na szlaku...



Zdjęcia:

1. tomasz przechlewski, em1019_8184797, CC BY 2.0
2. Ungureanu Adrian Danut, Salina Turda (panorama), Cluj, RO, CC BY-SA 4.0
3. Robert Anders, Salina Turda I, CC BY 2.0
4. https://www.flickr.com/photos/bortescristian, Turda Gorges, CC BY 2.0
5. A.Catalina, Cheile Turzii-Puntea I-2011(01), CC BY-SA 4.0
6. Giuseppe Milo, Corvin Castle - Hunedoara, Romania - Travel photography, CC BY 2.0
7. Pixabay.com, Public Domain
8. Andrei Dan Suciu, Castelul Huniazilor - panoramio (9), CC BY 3.0
9. Dan Lundberg, 20190531_Romania_7423 Hunedoara sRGB, CC BY-SA 2.0
10. Dan Lundberg, 20190530_Romania_7279 Sibiu sRGB, CC BY-SA 2.0
11. Dan Lundberg, 20190530_Romania_7284 Sibiu sRGB, CC BY-SA 2.0
12. Dan Lundberg, 200190530_Romania_7319 Sibiu, CC BY-SA 2.0
13. Dan Lundberg, 20190530_Romania_7287 crop Sibiu sRGB, CC BY-SA 2.0
14. Andrei Stroe, RO SB Saint Mary Lutheran church 1, CC BY-SA 4.0
15. Otto Schemmel, Catedrala mitropolitana din Sibiu interior, CC BY 2.5
16. Dan Lundberg, 20190530_Romania_7274 Sibiu sRGB, CC BY-SA 2.0
17. Dunphasizer, Sibiu 2017, CC BY-ND 2.0
18. Horia Varlan, Wide view over the northern Transfagarasan, CC BY 2.0
19. Dobrislava, Transfăgărășan 04, CC BY-SA 4.0
20. Pudelek, Transfăgărășan road (by Pudelek) 03, CC BY-SA 4.0
21. Petr Kraumann, Carpathian Mountains - panoramio, CC BY 3.0
22. Cebanu Ghenadie, Transfăgărășan, CC BY-SA 2.0
23. Horia Varlan, Vidraru lake and the Fagaras Mountains, CC BY 2.0
24. Andrei Dan Suciu, Vidraru - panoramio, CC BY 3.0
25. Anthony G. Reyes, Transfagarasan 2014, CC BY-ND 2.0
26. Levente Nuber, Cetatea Poenari 6, CC BY-SA 4.0
27. Levente Nuber, Cetatea Poenari 9, CC BY-SA 4.0
28. Dan Lundberg, 20190527_Romania_7002 crop Bran sRGB, CC BY-SA 2.0
29. Jorge Láscar, Bran Castle (Transylvania) linked to the Count Dracula legend, CC BY 2.0
30. María Renée Batlle Castillo, Rumanía, Bran, CC BY-ND 2.0
31. María Renée Batlle Castillo, Rumanía, Bran, CC BY-ND 2.0
32. Dennis Jarvis, Romania-1961 - Rasnov (Interesting Story), CC BY-SA 2.0
33. Pudelek, Râşnov Citadel (Rosenauer Burg) 02, CC BY-SA 4.0
34. Dan Lundberg, 20190527_Romania_7034 crop Rasnov sRGB, CC BY-SA 2.0
35. Remus Pereni, Peles Castle, Sinaia, Romania, CC BY-SA 2.0
36. María Renée Batlle Castillo, Rumanía, Castillo de Peles, CC BY-ND 2.0
37. María Renée Batlle Castillo, Rumanía, Castillo de Peles, CC BY-ND 2.0
38. Dan Lundberg, 20190528_Romania_7120 Sinaia sRGB, CC BY-SA 2.0
39. Dennis Jarvis, Romania-1555 - Weapons are Everywhere, CC BY-SA 2.0
40. Dennis Jarvis, Romania-1627 - Moorish Room, CC BY-SA 2.0
41. Cristian Bortes, Pelisor Castle, Sinaia, CC BY 2.0
42. Dennis Jarvis, Romania-1703 - Gold Room, CC BY-SA 2.0
43. Dennis Jarvis, Romania-2018 - Looking over the old city, CC BY-SA 2.0
44. Dennis Jarvis, Romania-1766 - Council Square, CC BY-SA 2.0
45. Vlad Moldovean, Biserica Neagra, Brasov, Romania, CC BY-SA 3.0 RO
46. Whitepixels, RO BV Strada Sforii 2018, CC0 1.0
47. Jorge Láscar, Ekaterina Gate the only original standing gate from medieval times, CC BY 2.0
48. Andrei Dan Suciu, Cetatea Prejmer - panoramio (1), CC BY 3.0
49. Antony Stanley, Tudor Buildings, Prejmer, CC BY-SA 2.0
50. Vislupus, Biertan 002, CC BY-SA 4.0
51. Diana Popescu, Biertan - Biserica evanghelică - tavan, CC BY-SA 3.0 RO
52. Cezar Suceveanu, Turnul cu ceas din Sighisoara9, CC BY-SA 4.0
53. Dan Lundberg, 20190529_Romania_7218 Sighisoara sRGB, CC BY-SA 2.0
54. Dennis Jarvis, Romania-2202 - Citadel Square, CC BY-SA 2.0
55. Xhulia Likaj, Casa cu Cerb, CC BY-SA 4.0
56. Dennis Jarvis, Romania-2124, CC BY-SA 2.0
57. Dan Lundberg, 20190529_Romania_7222 Sighisoara sRGB, CC BY-SA 2.0
58. Andrea Dioporco, La chiesa sulla collina, CC BY-SA 4.0

 

Zadzwoń do nas