Blog

Bajkowe góry Dolomity

Czy Dolomity to najpiękniejsze góry w Europie? By się o tym przekonać, zapraszamy w podróż kamperem do północno-wschodnich Włoch. Do miejsca, które zimą jest rajem dla narciarzy, a w sezonie letnim zaprasza na piesze szlaki wśród oszałamiająco pięknych krajobrazów. Zobaczymy tam wapienne szczyty sięgające nieba i strome przełęcze, skalne wieże i strzeliste iglice, turkusowe jeziora, rozległe górskie łąki i wioski ukryte w zielonych dolinach. W czasie zachodu słońca oczaruje nas zjawisko „enrosadira” – góry zabarwiają się najpierw na żółto, potem na czerwono i fioletowo. Niepowtarzalne piękno Dolomitów sprawiło, że w 2009 roku uznane zostały przez UNESCO za światowe dziedzictwo przyrody.

braiesbraiesbraies

1-3. Jezioro Braies (Pragser Wildsee)


Przed podróżą – parę informacji encyklopedycznych. Dolomity nazywano kiedyś Monti Pallidi, czyli „Bladymi Górami”. Ich obecna nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego geologa Déodata de Dolomieu, żyjącego w XVIII wieku. Sam nigdy nie był w tym regionie, ale badał próbki skał stąd pochodzące i jako pierwszy opisał tworzący je minerał, który nazwano na jego cześć dolomitem. Pod względem geograficznym Dolomity w większości znajdują się na terenie Południowego Tyrolu, regionu wyjątkowego we Włoszech. Do roku 1919 był on częścią austriackiego kraju koronnego Tyrol i język niemiecki jest tu dziś traktowany na równi z włoskim. Na ulicach spotkamy dwujęzyczne tablice drogowskazowe. Wszystkie napisy w miejscach publicznych, a także nazwy miejscowości i atrakcji turystycznych na mapach też podawane są w obu językach.

dobiaccolandromisurina

4. Jezioro Dobiacco (Toblacher See)
5. Jezioro Landro (Dürrensee)
6. Jezioro Misurina


Naszą przygodę z „Bladymi Górami” zaczynamy w ich północnej części, nad słynącym z piękna jeziorem Braies (Pragser Wildsee). Położone jest na wysokości 1496 m n.p.m. u stóp skalnej ściany Croda del Becco (Seekofel, 2810 m n.p.m). Masywne, wapienne szczyty i porastające je w dolnej partii lasy odbijają się w jego powierzchni. Zależnie od pory dnia, pory roku i ilości światła słonecznego krystalicznie przejrzysta woda przybiera odcienie szmaragdowe i turkusowe. Dookoła jeziora biegnie malowniczy szlak spacerowy. Na chętnych czeka też drewniana przystań osadzona na palach w wodzie i łódki do wynajęcia. Można wypłynąć nimi na sam środek jeziora...

lavaredo

7. Tre Cime di Lavaredo


Jak wiele niezwykłych miejsc również jezioro Braies owiane jest legendami. Jedna z nich mówi o pradawnych kopalniach złota, do których wejście gdzieś tu jest ukryte. Inna opowiada o zniszczonym mitycznym Królestwie Fanes, leżącym pod wodą. Raz w roku, podczas pełni, po jeziorze pływa łódź królowej Lujanty, która czeka na odrodzenie swojego królestwa. Jezioro było również scenerią nie tak odległej dramatycznej historii. Pod koniec II wojny światowej w te okolice została przetransportowana przez oddział SS grupa 141 prominentnych więźniów z 17 krajów. Wśród nich znalazły się rodziny organizatorów zamachu na Hitlera z 20 lipca 1944 roku, były premier Węgier i były premier Francji, brytyjscy oficerowie, dyplomaci, agenci wywiadów, a także trzech Polaków – pilotów RAF-u. Wszyscy oni mieli służyć szefowi Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy jako zakładnicy do pertraktacji z aliantami, a w razie niepowodzenia zabici. Przejęci przez oddział Wehrmachtu zostali umieszczeni w hotelu nad brzegiem jeziora. Tu wyzwoliły ich wojska amerykańskie. Hotel Pragser Wildsee stoi do dziś.

lavaredolavaredolavaredo

8. Tre Cime di Lavaredo – droga do przełęczy Forcella Lavaredo
9. Tre Cime di Lavaredo – na przełęczy Forcella Lavaredo
10. Monte Paterno i Tre Cime di Lavaredo


Z mrocznych czasów wracamy do teraźniejszości i ruszamy w dalszą drogę. Mijamy „północną bramę Dolomitów”, czyli miasteczko Dobiacco i wjeżdżamy w głąb górskiej krainy. Droga prowadzi doliną wśród porośniętych iglastym lasem zboczy. Pojawiają się przy niej kolejne turkusowe jeziora – Dobiacco (Toblacher See), Landro (Dürrensee) i wreszcie miejsce naszego dłuższego postoju – jezioro Misurina. Jesteśmy na wysokości 1754 m n.p.m. Jezioro otaczają hotele i pensjonaty, a ponad nimi wyrastają potężne grupy górskie Sorapiss, Cristallo i Cadini di Misurina. Ich wierzchołki sięgają ponad 3000 m n.p.m.

lavaredolavaredodolomity

11. Szlak dookoła Tre Cime di Lavaredo
12. Okolice Tre Cime di Lavaredo
13. Droga do Cortina d'Ampezzo


Z Misuriny prowadzi płatna droga do jednego z najbardziej znanych i rozpoznawalnych masywów górskich w Dolomitach – Tre Cime di Lavaredo (Drei Zinnen), czyli „Trzy szczyty z Lavaredo”. Cima Ovest (2973 m n.p.m.), Cima Grande (3003 m n.p.m.) i Cima Piccola (2857 m n.p.m.) stały się już symbolem całego regionu. Stojące samotnie turnie o groźnych i postrzępionych wierzchołkach wyrastają z niemal księżycowej doliny ze skąpą roślinnością, pełnej za to piargów i kamiennych osuwisk. Z parkingu u stóp „Trzech szczytów” wyruszamy na szlak, który pozwala obejść cały masyw dookoła i z różnych stron podziwiać fantastyczne widoki, również na okoliczne szczyty – Sasso di Sesto, Torre di Toblin i ostry wierzchołek Monte Paterno. Szlak uważany za jeden z najpiękniejszych w całych Dolomitach ma 9,5 km długości i jest dość łatwy do przejścia. Różnica wysokości wynosi ok. 600 m, a najwyższy punkt, który osiągniemy to przełęcz Forcella Lavaredo na wysokości 2454 m n.p.m.

dolomitycortina d'ampezzocortina d'ampezzo

14. Droga do Cortina d'Ampezzo
15. Panorama Cortina d'Ampezzo
16. Kolejka na Tofana di Mezzo


Spod „Trzech szczytów” wracamy do Misuriny, by pojechać w dalszą podróż. Przez przełęcz Tre Croci zjeżdżamy w dolinę, do jednego z najważniejszych i najbardziej luksusowych ośrodków wypoczynkowych w regionie – Cortina d'Ampezzo. Miasto nazywane Perłą Dolomitów dużą popularność zdobyło dzięki zimowym igrzyskom olimpijskim, które odbyły się tu w 1956 roku. Często odwiedzali je znani i sławni – Ernest Hemingway, Sophia Loren, Brigitte Bardot, Audrey Hepburn czy Frank Sinatra. W ostatnich czasach także rosyjscy oligarchowie i bogaci Arabowie. Szczególny urok i klimat Cortiny możemy poczuć spacerując głównym deptakiem Corso Italia, pełnym kawiarenek, sklepów z pamiątkami, hoteli, ekskluzywnych sklepów i drogich butików.

Z każdego miejsca widać otaczające miasto szczyty gór. Z jednej strony Cristallo (3221 m n.p.m.) i Sorapiss (3205 m n.p.m.), z drugiej Cinque Torri (2252 m n.p.m.) i potężny masyw Tofany. W jego skład wchodzą aż trzy trzytysięczniki – Tofana di Dentro (3238 m n.p.m.), Tofana di Rozes (3225 m n.p.m.) i Tofana di Mezzo (3241 m n.p.m.). Na ten najwyższy można dość łatwo się dostać. Zawiezie nas tam trzyetapowa kolejka linowa Funivia Freccia nel Cielo startująca z Cortiny. Pierwszy etap to przejazd nad doliną do podnóża masywu, druga kolejka prowadzi ostro do góry, na kilkusetmetrową skalną ścianę z restauracją i tarasem widokowym, trzeci etap to już wjazd na ostatnią stację kolejki. Stąd na sam szczyt można przejść ścieżką zabezpieczoną liną. Z góry roztacza się bajecznie piękny widok na dolinę z miastem i sąsiednie góry, oczywiście pod warunkiem, że pogoda jest przejrzysta i nie przesłaniają go chmury...

tofanatofanalagazuoi

17. Wjazd kolejką na Tofana di Mezzo
18. Tofana di Rozes
19. Przełęcz Falzarego i szczyt Lagazuoi


Amatorzy mocniejszych wrażeń mogą w masywie Tofana spróbować swoich sił na ferratach. Via ferrata, czyli droga żelazna to ubezpieczona droga wspinaczkowa. Zamontowane są na niej różne stalowe elementy, takie jak klamry, drabiny, kładki i liny asekuracyjne ułatwiające pokonanie trudniejszych miejsc. Ferraty nie są przeznaczone dla zwykłego turysty. Wymagają nie tylko dobrej kondycji i dużego doświadczenia, ale także użycia odpowiedniego sprzętu, takiego jak kaski czy uprząż. W Dolomitach jest ponad 100 ferrat o różnym stopniu trudności.

lagazuoilagazuoisass de stria

20. Kolejka na szczyt Lagazuoi
21. Widok ze szczytu Lagazuoi
22. Fort Tre Sassi


Po powrocie kolejką na dół wyruszamy w dalszą podróż drogą SR48, tzw. Wielką Drogą Dolomicką (La Grande Strada delle Dolomiti). Liczy 109 km i biegnie przez całe Dolomity łącząc Cortinę d'Ampezzo na wschodzie z miastem Bolzano na zachodzie. Pełna zakrętów, serpentyn, stromych podjazdów i zjazdów jest bardzo wymagająca dla kierowcy, ale oferuje niezapomniane widoki. Tą drogą dojeżdżamy do przełęczy Falzarego (Passo Falzarego), jednej z najważniejszych przełęczy komunikacyjnych w Dolomitach. Łączy kotlinę Cortiny d'Ampezzo z Dolomitami Zachodnimi. Na północ prowadzi od niej droga w dolinę San Cassiano i dalej dolinę Val Badia, na południe – do doliny Val Cordevole. Nad samą przełęczą wznosi się szczyt Lagazuoi z dwoma wierzchołkami – Dużym Lagazuoi (2835 m n.p.m.) i Małym Lagazuoi (2778 m n.p.m.), a w pobliżu ostry szczyt Sass de Stria (Hexenstein), czyli Skała Wiedźmy (2477 m n.p.m.).

sass de striamarmoladamarmolada

23. Muzeum w Forcie Tre Sassi
24. Marmolada – wjazd kolejką
25. Marmolada – stacja końcowa kolejki z tarasem widokowym


Cały ten teren był świadkiem wielkiej historii. W czasie I wojny światowej przebiegała tędy linia frontu i toczyły się ciężkie walki między Austriakami i Włochami. Do dziś zachował się tu największy w całych północnych Włoszech system górskich fortyfikacji. Pozostałości umocnień, kamienne okopy, kwatery żołnierzy, stanowiska strzelnicze i tunele drążone w skałach w dużej części są odrestaurowane i udostępnione zwiedzającym. W dawnym austriackim forcie Tre Sassi obejrzymy wystawę muzealną, a korzystając z wykutego przez Włochów tunelu w górze Lagazuoi (La Galleria dei Lagazuoi) można wejść na jej szczyt lub zejść z góry. Jest to jednak droga dla wytrwałych. W korytarzu jest ciemno, kręto i nisko. Obowiązkowo potrzebny jest kask i latarka, przy wejściu można też wynająć uprząż i lonżę. Dodatkowo tunel ma kilka rozgałęzień, a samo dojście do niego prowadzi po wąskich półkach skalnych. Dla osób mniej doświadczonych w takich wyprawach wjazd na szczyt umożliwia wygodna kolejka gondolowa. Z tarasu widokowego na górze można zobaczyć teren całej przełęczy i chłonąć piękno gór dookoła.

marmoladamarmoladaval di fassa

26. Marmolada – widok ze szczytu
27. Północne zbocza masywu Marmolada
28. Dolina Val di Fassa


Z przełęczy kręta droga poprowadzi nas w kierunku „Królowej Dolomitów”, czyli najwyższego ich masywu – Marmolada. Jego nazwa pochodzi z języka używanego przez Ladynów – rdzenną ludność zamieszkującą ten region. Słowo „marmoleda” oznacza w nim „błyszcząca” i odnosi się do największego w Dolomitach lodowca – Ghiacciaio della Marmolada, który pokrywa północną część masywu. Widoczny z daleka lśni w promieniach słońca.

My podjeżdżamy od strony wschodniej i zatrzymujemy kamper na parkingu w niewielkiej osadzie Malga Ciapela. Stąd wyrusza trzyetapowa kolejka linowa. W 12 minut można dostać się nią na wysokość 3265 m n.p.m., w pobliże najwyższego w całych Dolomitach szczytu Punta Penia, mającego 3343 m n.p.m. Z okien wagonika obserwujemy ostre granie tuż pod nami. Z tarasu na samej górze widzimy z jednej strony lodowiec, a z drugiej otwiera się przepaść. Prawie 800-metrowa pionowa ściana jest jedną z najpopularniejszych ścian wspinaczkowych w Dolomitach, ale raczej nie dla początkujących. Gdy spojrzymy dalej zobaczymy wspaniałą panoramę Dolomitów, a na horyzoncie szczyty Alp.

val san nicolo

29. Zachód słońca w dolinie Val San Nicolò


Zjeżdżając z powrotem na dół zatrzymujemy się na stacji przesiadkowej Forcella Serauta. Na wysokości 2950 m n.p.m. znajduje się tu najwyżej położone w Europie muzeum – Muzeum I Wojny Światowej (Museo Marmolada Grande Guerra). Podobnie jak przy przełęczy Falzarego tu też przez długi czas trwały zacięte walki a w skałach wykuto tunele i pomieszczenia strzelnicze. Wśród pamiątek zgromadzonych w muzeum zobaczymy osobiste rzeczy żołnierzy przekazane przez rodziny, listy, dokumenty, zdjęcia i plany.

canazeisassolungosassolungo

30. Canazei – willa La Floriana
31. Masyw Sassolungo
32. Szlak przez środek masywu Sassolungo


Wyruszając w dalszą drogę okrążamy masyw Marmolady od północy i zjeżdżamy do przepięknej doliny Val di Fassa. Zatrzymujemy się na krótki postój w miasteczku Canazei. Zimą to jeden z najważniejszych kurortów narciarskich w Dolomitach, w lecie – doskonała baza wypadowa na piesze i rowerowe szlaki. Nie brakuje tu też tradycyjnej, drewnianej architektury. Jeden z najpiękniejszych budynków – willa La Floriana – ma ściany pokryte kolorowymi malowidłami i rzeźbione balkony pełne kwiatów.

alpe di siusi

33. Płaskowyż Alpe di Siusi


Z Canazei kierujemy się kamperem krętą drogą ku przełęczy Sella (Passo Sella) leżącej pomiędzy masywami Sassolungo i Sella. Tu zrobimy dłuższy postój i wybierzemy się na wędrówkę dookoła masywu Sassolungo – niedużego, ale uważanego za jeden z najpiękniejszych w Dolomitach. Jego nazwa oznacza „Długi Głaz” lub „Długi Kamień”. Malowniczy szlak ma długość ok. 15 km. Nie jest trudny, ale by go pokonać potrzeba co najmniej 6 godzin. Najpierw przechodzimy przez Kamienne Miasto (Città dei Sassi) utworzone w wyniku oberwania skał ze ścian Sassolungo. Droga wije się wśród drzew wyrastających spod głazów. Dalej otwiera się szeroka górska panorama. Po jednej stronie mamy soczyście zielone łąki, porośnięte gdzieniegdzie limbami i modrzewiami, z drugiej wyrastają nad nami imponujące ściany skalne, strome turnie o stalowo-szarej barwie i wierzchołki o fantastycznych kształtach. Najwyższe to Sassolungo (Langkofel) o wysokości 3093 m n.p.m. i Sassopiatto (Plattkofel) – 2963 m n.p.m. W oddali widać też masywy Sella i Marmolada. Co chwilę chciałoby się zatrzymać, by zrobić zdjęcie. Przy odrobinie szczęścia można w kadrze uwiecznić stałych mieszkańców tych terenów, czyli świstaki.

alpe di siusialpe di siusialpe di siusi

34. Płaskowyż Alpe di Siusi
35. Płaskowyż Alpe di Siusi
36. Płaskowyż Alpe di Siusi – widok na masyw Sassolungo


Dalsza droga prowadzi nasz kamper do długiej i malowniczej doliny Val Gardena, jednego z najsłynniejszych ośrodków narciarskich Europy. W trzech kurortach zimowych: Ortisei, Selva i Santa Cristina nowoczesne hotele i apartamenty sąsiadują z tradycyjnymi, drewnianymi domkami. Wysoko nad doliną, na wysokości od 1680 do 2350 m. n.p.m., rozciąga się ogromny płaskowyż Alpe di Siusi (Seiser Alm) o powierzchni 62 km2. To największa wysokogórska hala w Europie, nazywana też „Największą łąką Europy”. Zimowe trasy narciarskie latem zamieniają się w szlaki dla pieszych wędrowców. Ich całkowita długość to ok. 300 km.

Dobrą bazą wypadową w tej rejon jest wioska Siusi allo Sciliar (Seis am Schlern), skąd kolejką gondolową można dostać się bezpośrednio na płaskowyż. Inne linie kolejki krzesełkowej pozwalają szybko przemieścić się z jednego szlaku na drugi. Wzdłuż dróg naszej wędrówki spotkamy liczne schroniska, bacówki i pasterskie szałasy. Leniwie pasące się krowy, z obowiązkowymi dzwonkami zawieszonymi u szyi, wydają się nic nie robić z obecności wędrowców i czasem można je pogłaskać. Podobnie jak niewielkie, łagodne koniki rasy haflinger, pochodzącej z tych właśnie terenów. Podczas wędrówki cały czas towarzyszy nam fantastyczny widok na górskie szczyty. Z jednej strony znane nam już masywy Sassolungo i Sassopiatto. Obok jest masyw Catinaccio (Rosengarten), którego ostre turnie pod wieczór lśnią czerwoną barwą zachodzącego słońca. Z drugiej strony zamyka panoramę masyw Sciliar (Schlern). Według miejscowych legend, na jego ostro zakończone wierzchołki zlatują się w księżycowe noce wiedźmy i urządzają tam swoje sabaty. Podobno lubią też przesiadywać na „Ławkach Czarownic”. Tę bazaltową formację skalną przypominającą kamienne siedziska odnajdziemy na wzniesieniu Bullacia (Puflatsch), w samym środku płaskowyżu Alpe de Siusi.

alpe di siusialpe di siusialpe di siusi

37. Płaskowyż Alpe di Siusi – widok na masyw Sciliar
38. Płaskowyż Alpe di Siusi – koniki rasy haflinger
39. Płaskowyż Alpe di Siusi – ławeczka z widokiem na masyw Sciliar


Z górskich łąk zjeżdżamy teraz do doliny rzeki Isarco (Eisack), gdzie zatrzymamy się w Bolzano (Botzen), stolicy Południowego Tyrolu. Historia tego zabytkowego miasta położonego w cieniu Dolomitów sięga XII wieku. Przy głównym placu starówki Piazza Walther zobaczymy gotycką katedrę z wysoką, ażurową wieżą i charakterystycznym dachem. Jej żółte, białe, zielone i czarne dachówki układają się w geometryczne wzory. Nieco dalej przejdziemy się długą, wąską ulicą Via Portici. Od wieków jest główną ulicą handlową miasta. W podcieniach wzdłuż niej ulokowały się dziesiątki sklepów i butików.

bolzanobolzanobolzano

40. Bolzano – plac Piazza Walther i katedra
41. Bolzano – Via Portici
42. Bolzano – Ötzi, „Człowiek Lodu” – rekonstrukcja postaci


Idąc dalej dojdziemy do jednej z największych atrakcji Bolzano – Muzeum Archeologicznego Południowego Tyrolu (Museo Archeologico dell'Alto Adige). Światową sławę i tysiące odwiedzających zawdzięcza przechowywanej tu mumii Człowieka Lodu. Kiedy w 1991 roku para niemieckich turystów znalazła w Alpach Ötztalskich zamarznięte w lodowcu szczątki człowieka, myślano, że to jakiś zmarły tragicznie współczesny turysta. Po zbadaniu go w Innsbrucku okazało się, że żył ok. 3300 lat p.n.e. i zginął prawdopodobnie w walce z napastnikami, ugodzony strzałą w plecy. Miał ok. 40-50 lat. Ubrany był w czapkę ze skóry niedźwiedzia, buty ze skóry jelenia, tunikę z kozich skór i pelerynę z długich, alpejskich traw. Miał również przy sobie siekierkę, sztylet, łuk i kołczan ze strzałami. Od nazwy doliny, w której został znaleziony, zyskał przydomek Ötzi. Dziś zobaczyć go można właśnie w muzeum w Bolzano, za pancerną szybą, w specjalnej kapsule utrzymującej stałą temperaturę -6°C i wilgotność 98 proc. W innej sali Ötzi stoi przed nami jak żywy – jego postać zrekonstruowano w oryginalnym rozmiarze i z wielką dbałością o szczegóły.

bolzanorunkelsteinrunkelstein

43. Bolzano – Pomnik Zwycięstwa
44. Zamek Runkelstein
45. Zamek Runkelstein – freski we wnętrzach


Żegnając Człowieka Lodu przejdziemy przez most nad rzeką Talvera i znajdziemy się w dzielnicy miasta, która powstała w czasie rządów Mussoliniego. Stoi tam m.in. Pomnik Zwycięstwa z 1928 roku w postaci łuku triumfalnego. Miał upamiętniać zajęcie przez Włochów po I wojnie światowej odebranego Austrii Południowego Tyrolu. Z tej epoki pochodzi również monumentalny Pałac Sprawiedliwości i dawna lokalna siedziba partii faszystowskiej – Palazzo del Littorio, z ogromną płaskorzeźbą na fasadzie, przedstawiającą w centrum Mussoliniego na koniu. Po upadku faszyzmu budynek i płaskorzeźba pozostały. W roku 2017 zamieszczony został na niej w trzech językach – włoskim, niemieckim i ladyńskim – cytat z Hanny Arendt: „Nikt nie ma prawa do posłuszeństwa”. Ma być odpowiedzią na umieszczony poniżej faszystowski slogan „Credere, obbedire, combattere” (Wierzyć! Być posłusznym! Walczyć!).

sigsumdskronstelviostelvio

46. Zamek Sigmundskron
47. Trafoi – w drodze na przełęcz Stelvio
48. Wjazd na przełęcz Stelvio


Opuszczając centrum Bolzano pozostaniemy jeszcze w jego okolicach. Podjedziemy parę kilometrów na północ, gdzie na malowniczej wysokiej skale nad rzeką Talvera stoi XIII-wieczny gotycki zamek Runkelstein (Castel Roncolo). W jego wnętrzach zachował się największy średniowieczny zbiór fresków o tematyce świeckiej. Namalowane w XIV wieku sceny przedstawiają życie średniowiecznego dworu i rycerstwa, historię Króla Artura, a także dzieje nieszczęśliwej miłości Tristana i Izoldy. W średniowiecznym stylu utrzymana jest też zamkowa gospoda, gdzie można skosztować miejscowych specjałów.

stelvio

49. Droga na przełęcz Stelvio od wschodu


Teraz kierujemy się kilka kilometrów na południe od Bolzano, gdzie na wysokiej skale nad rzeką Adyga wznosi się inny średniowieczny zamek – Sigmundskron (Firmiano). Jego historia sięga X wieku. W wieku XV należał do księcia Zygmunta Habsburga, regenta Tyrolu, który uczynił go najpotężniejszą twierdzą w całym regionie. Dziś jest tu główny oddział Messner Mountain Museum (MMM Firmian)muzeum założonego przez Reinholda Messnera, włoskiego alpinistę, himalaistę, który jako pierwszy na świecie zdobył wszystkie 14 ośmiotysięczników. Pozostałe pięć oddziałów znajdziemy w różnych miejscach Tyrolu. Każdy z nich poświęcony jest innej górskiej tematyce. Motywem przewodnim w Sigmundskron jest spotkanie człowieka z górami. Będziemy mogli poznać tam historię alpinizmu od momentu zdobycia w 1786 roku Mont Blanc, a także rolę gór w sztuce i religii. Zobaczymy liczne rzeźby, znaleziska oraz pamiątki, jakie Messner zgromadził podczas górskich wypraw i wspinaczek.

stelvio

50. Przełęcz Stelvio


Z okolic Bolzano prosta droga prowadzi na południe, nad brzegi jeziora Garda i dalej, w dolinę Padu. Ci, którzy chcieliby przeżyć jeszcze dreszcz górskich emocji, a jednocześnie są wytrawnymi kierowcami, powinni wybrać drogę na zachód i pokonać słynną przełęcz Stelvio (wł. Passo dello Stelvio; niem. Stilfser Joch). Zwana Królową Alp albo Królową Przełęczy położona jest na wysokości 2758 m n.p.m., tuż przy granicy włosko-szwajcarskiej. Droga prowadząca przez nią jest najwyższą przejezdną drogą we włoskich Alpach. Warto jednak zaznaczyć, że ze względu na warunki atmosferyczne jest otwarta dla ruchu tylko od maja do listopada. Zbudowano ją w latach 1820-1825 na polecenie cesarza austriackiego Franciszka Józefa I i od tego czasu przebieg trasy niewiele się zmienił. Jadąc od strony północno-wschodniej mijamy linię lasu, wokół pojawiają się coraz wyższe skaliste szczyty i wreszcie ostre, 180-stopniowe zakręty, tzw. agrafki. Na odcinku 25 kilometrów jest ich dokładnie 48 a różnica wzniesień między pierwszym a ostatnim wynosi 1844 m. Jedziemy wolno i ostrożnie, dzięki temu możemy napatrzeć się na widoki zapierające dech w piersiach – z jednej strony skaliste szczyty ośnieżone nawet w środku lata, z drugiej strome, zielone zbocza i dolina. Gdy ostatni zakręt jest już za nami wjeżdżamy na przełęcz, gdzie można zatrzymać się na krótszy lub dłuższy postój, albo przenocować. Są tu parkingi, kilka hoteli i pensjonatów, sklepy i punkty gastronomiczne, a nawet najwyżej położona w Europie filia jednego z banków. Jest też oczywiście zimniej, niż w dolinie. W środku lata temperatura wynosi ok. 0-5°C.

stelviostelviogarda

51-52. Zjazd z przełęczy Stelvio w stronę Bormio
53. Jezioro Garda


Po drugiej stronie przełęczy czeka nas droga w dół, nie mniej wymagająca i widokowo równie piękna jak podjazd. Na długości 22 kilometrów pokonujemy 36 serpentyn i 1533 m różnicy wzniesień. Mijamy huczący wodospad, kilka tuneli wykutych w skale i dojeżdżamy do położonego w dolinie miasteczka Bormio. Stąd drogi prowadzą dalej na południe. Nad jezioro Como i największe włoskie jezioro – Garda. Do stolicy włoskiej mody Mediolanu i miasta Romea i Julii – Werony. Od Was zależy, który kierunek wybierzecie.

Do zobaczenia na szlaku...




Zdjęcia:

1. Pixabay.com, Public Domain
2. Zaprin Geguskov, Lago di Braies, CC BY-ND 2.0
3. Andrea Skerlavaj, Lago di Braies, CC BY-SA 2.0
4. Armin S Kowalski, Toblacher See / Lago di Dobbiaco, CC BY-SA 2.0
5. John Mason, Lago di Landro, CC BY 2.0
6. François Philipp, Lago di Misurina, CC BY 2.0
7. Daniele Bonaldo, Tre cime di Lavaredo, CC BY-SA 4.0
8. Graeme Churchard, Walking to the Forcella Lavaredo, CC BY 2.0
9. Graeme Churchard, At the Forcella Lavaredo, CC BY 2.0
10. Graeme Churchard, Near the Rifugio Locatelli, CC BY 2.0
11. Graeme Churchard, Completing the Tre Cime circuit, CC BY 2.0
12. cirospat, Tre cime Lavaredo, CC BY-SA 2.0
13. Pixabay.com, Public Domain
14. Graeme Churchard, From Hotel Cristallo to Passo Tre Croci, CC BY 2.0
15. Rino Porrovecchio, Cortina d'Ampezzo, CC BY-SA 2.0
16. Murray Foubister, Dolomites - Cortina area - mrning trip up the cables cars to Tofana di Mezzo (11059138724), color correction, CC BY-SA 2.0
17. Robert J Heath, Sheer wall of Tofana di Mezzo, Italian dolomites, CC BY 2.0
18. Robert J Heath, Tofana de Rozes, Cortina dolomites, CC BY 2.0
19. Masa Sakano, Lagazuoi Pizo soaring over Passo Falzarego, CC BY-SA 2.0
20. Federico Bellinvia, La funivia dalla stazione di partenza al passo Falzarego, CC BY-ND 2.0
21. Bill Stanley, G06 View SE from Rifugio Lagazuoi 82408, CC BY-ND 2.0
22. Julian Nitzsche, Valparola Pass 2, CC BY-SA 3.0
23. Stefano Menchiari, WWI Italian body armor, Farina tre sassi museum, CC BY-SA 3.0
24. breki74, Marmolada, CC BY-SA 2.0
25. breki74, 20170706_134314, CC BY-SA 2.0
26. breki74, hdr_00059_0, CC BY-SA 2.0
27. breki74, Marmolada, CC BY-SA 2.0
28. John Mason, Val di Fassa, in the Italian Dolomites, CC BY 2.0
29. MarcoMartini96, DSC0158ValSanNicolò, CC BY-SA 4.0
30. John Mason, A touch of colour, CC BY 2.0
31. Pixabay.com, Public Domain
32. marcus.liefeld, DSC_4768, CC BY-ND 2.0
33. Pixabay.com, Public Domain
34. smerikal, Cows of Alpe di Siusi, CC BY-SA 2.0
35. Pug Girl, Refuge in the Mountains, CC BY 2.0
36. Enrico Pighetti, Sassolungo e Sassopiatto, CC BY 2.0
37. Bungert55, 20140929 Schlern 1, CC BY-SA 3.0
38. smerikal, Haflingers of Alpe di Siusi, CC BY-SA 2.0
39. Harald Hoyer from Schwerin, Germany, Take a Seat (5220651776), CC BY-SA 2.0
40. Damien, bolzano_waltherplatz_2, CC BY-SA 2.0
41. Holger Uwe Schmitt, Anheimelnd, die Lauben in Bozen, Südtirol. 02, CC BY-SA 4.0
42. Armin S Kowalski, Verwandtenbesuch in Bozen - 160616, CC BY-SA 2.0
43. Murray Foubister, Dolomites - Bolzano area - (11059254996), CC BY-SA 2.0
44. Doug Knuth, Bolzano 1-24, CC BY-SA 2.0
45. Z thomas, Schloss runkelstein südtirol - 8, CC BY-SA 3.0
46. Richard Huber, Sigmundskron, CC BY-SA 3.0
47. Sjaak Kempe, 20180623 14 Passo Stelvio, CC BY 2.0
48. sokoban_uk, Stelvio 2, Public Domain
49. J. M., Stelvio Pass road up to 2758m, CC BY-SA 2.0
50. J. M., Fast der gesamte "Motorrad Zirkus" Stilfserjoch, CC BY-SA 2.0
51. sokoban_uk, Stelvio, Public Domain
52. sokoban_uk, Stelvio, Public Domain
53. Pixabay.com, Public Domain

 

 

Zadzwoń do nas