Blog

Drogami Hiszpanii – z Andaluzji do Galicji

W podróży kamperem po Hiszpanii pozostawiamy już za sobą gorącą Andaluzję, której poświęciliśmy dwa poprzednie wpisy na blogu i jedziemy na północ. Drogami Kastylii, przez Madryt i Segowię, mamy zamiar dotrzeć aż do leżącej na końcu świata zielonej Galicji. Pora więc wyruszyć...


Opuszczając Andaluzję wjeżdżamy na hiszpańską mesetę, czyli wyżynny obszar z ciągnącymi się po horyzont łagodnymi pagórkami, z rdzawo-brązową ziemią, wysuszonymi w słońcu trawami i pojedynczymi drzewami. Gdzieniegdzie zielenią się winnice i gaje oliwne. Tak wita nas region La Mancha, którego nazwa od razu kojarzy się z dzielnym ale szalonym szlachcicem Don Kichotem. Jego losy możemy śledzić w powieści Miguela de Cervantesa a miejsca, które przemierzał ze swoim wiernym giermkiem Sancho Pansą, teraz właśnie zobaczyć. Jednym z nich jest miasteczko Campo de Criptana, gdzie na niewielkim wzniesieniu stoją wiatraki. Zbudowane z kamienia, pomalowane na biało, z szeroko rozpostartymi, drewnianymi skrzydłami. Kiedyś było ich prawie 40, do dziś zachowało się 10, w tym 3 pochodzące z XVI w. Każdy ma własne imięBurleta, Infante, Sardinero... Możliwe, że to właśnie one zainspirowały Cervantesa do opisania walki Don Kichota z olbrzymami, które okazały się w rzeczywistości właśnie wiatrakami.

la manchala manchael toboso

1. Krajobraz regionu La Mancha
2. Wiatraki w Campo de Criptana
3. El Toboso – pomnik Don Kichota i Dulcynei


Pozostajemy na szlaku Don Kichota, bo tylko kilkanaście kilometrów dzieli nas od uroczego miasteczka El Toboso, gdzie mieszkała jego ukochana Dulcynea. Na głównym placyku stoi pomnik – Błędny Rycerz klęczy tu przed wybranką swojego serca. Spacerując wśród uliczek i zaułków odnajdujemy na murach wiele tablic z cytatami z powieści. Zaglądamy też do Domu Dulcynei. W jego wnętrzach odtworzono typowy dwór wiejski z XVI w. Według tradycji mieszkała tu doña Ana Martínez Zarco de Morale, znana też jako „Dulce Ana” (słodka Ana). Przypuszcza się, że to ona właśnie była pierwowzorem Dulcynei.



cuencacuencacuenca

4. Cuenca – główny plac starego miasta z katedrą
5. Cuenca – Most św. Pawła i widok na stare miasto
6. Cuenca – „Wiszące Domy


Szlak Don Kichota biegnie dalej aż do Barcelony, ale my ruszamy kamperem inną drogą. Zaprowadzi nas ona do miasteczka Cuenca, uważanego za jedno z najpiękniejszych miast w regionie Kastylia-La Mancha. Najstarsza część położona jest na skalistym cyplu pomiędzy malowniczymi wąwozami dwóch rzek, Huécar i Júcar. Podczas długiej wędrówki po wąskich uliczkach co chwila wspinamy się w górę lub schodzimy w dół, ku wąwozowi. Tak docieramy na główny plac pełen gwarnych kawiarenek, restauracji i sklepików. Otaczają go kamieniczki o różnokolorowych fasadach. Jest też ratusz i wiele razy przebudowywana gotycka katedra. Jej obecna fasada pochodzi z początku XX wieku i przypomina wyglądem katedrę we francuskim Reims. Spod katedry idziemy zobaczyć największą atrakcję miasta, czyli „Wiszące Domy (Casas Colgadas). Zbudowano je w XV wieku nad samą krawędzią 200-metrowego, skalistego zbocza. Drewniane balkony dosłownie wiszą nad przepaścią. Domy najlepiej podziwiać z Mostu św. Pawła (Puente de San Pablo). Jego ażurowa, stalowa konstrukcja rozpięta jest nad wąwozem rzeki Huécar. Będąc już po drugiej stronie mostu wspinamy się na pobliskie wzgórze. Z punktu widokowego Mirador del Cerro del Socorro roztacza się piękna panorama całego miasta i okolic.

ciudad encantadaciudad encantadaciudad encantada

7. Rezerwat geologiczny „Zaczarowane Miasto”
8. Rezerwat geologiczny „Zaczarowane Miasto”
9. Rezerwat geologiczny „Zaczarowane Miasto”


Z Cuenca wjeżdżamy w górzysty obszar Parku Narodowego Serranía de Cuenca. Kręte drogi prowadzą nasz kamper do Zaczarowanego Miasta (Ciudad Encantada), rezerwatu geologicznego pełnego formacji wapiennych, które od wieków rzeźbione przez wodę i wiatr przybrały przedziwne kształty. Szlak pieszy o długości 3 km pozwala wejść nam w ten skalny labirynt. Przed nami wyrastają potężne „Grzyby” – skały o wąskich podstawach i szerokich szczytach. Niedaleko jest wydrążony w skale „Rzymski most”, „Walka słonia z krokodylem” i „Foka żonglująca piłką”. Dalej mijamy „Kamienne morze”, gdzie skały przypominają swoim równoległym ułożeniem morskie fale. Za „morzem” wyłaniają się kolejne olbrzymie bloki skalne, które rozbudzają naszą wyobraźnię. Może to zaklęte w kamień olbrzymy, które za chwilę się poruszą?

Po opuszczeniu Zaczarowanego Miasta dojeżdżamy krętą drogą do doliny rzeki Júcar. Zatrzymujemy się przy punkcie widokowym o groźnie brzmiącej nazwie „Diabelskie okno” (El ventano del diablo). Z platformy umieszczonej w skalnej szczelinie rozciąga się oszałamiający widok na głęboki wąwóz o stromych ścianach i płynącą gdzieś daleko w dole rzekę.

ventano del diabloventano del diablomadryt

10. Punkt widokowy „Diabelskie okno”
11. Widok z „Diabelskiego okna”
12. Madryt – „Kilometr Zero” na placu Puerta del Sol


Gdy ruszamy dalej nasz kamper obiera już kierunek prosto na Madryt. Stolica Hiszpanii posiada mnóstwo ciekawych miejsc wartych zobaczenia ale te najbardziej znane położone są blisko centrum i można obejść je pieszo. Na taką wędrówkę właśnie się udajemy a zaczynamy na Puerta del Sol (Brama Słońca) – placu, z którego wychodzą najważniejsze ulice miasta. Znajdziemy tu ważny dla mieszkańców symbol, umieszczony nawet w herbie – rzeźbę niedźwiedzia wspinającego się na drzewo poziomkowe. Ma być to nawiązanie do czasów, gdy Madryt otaczały gęste lasy pełne niedźwiedzi. Patrząc pod nogi zobaczymy też specjalnie oznaczoną płytę chodnikową, tzw. Kilometr Zero, od którego liczone są odległości do wszystkich miejsc w Hiszpanii.

Idąc dalej trafiamy na jeszcze piękniejszy Plac Główny (Plaza Mayor), na który prowadzi dziewięć bram. Plac wyłączony jest z ruchu kołowego. Otaczają go kilkupiętrowe budynki z czerwonej cegły, z rzędami długich balkonów a pośrodku stoi konny pomnik króla Filipa III. Dziś jest tu pełno turystów, ulicznych grajków i artystów, kiedyś odbywały się koronacje królów, przedstawienia teatralne, korridy, targi a także... egzekucje skazańców.

madrytmadrytmadryt

13. Madryt – rzeźba niedźwiedzia na placu Puerta del Sol
14. Madryt – Plac Główny (Plaza Mayor)
15. Madryt – Zamek królewski


Niedaleko placu, w jednym z bocznych zaułków, „ukrywa się” kultowa madrycka czekoladziarnia Chocolatería de San Ginés. Działa od 1894 roku i, co ciekawe, czynna jest 24 godziny na dobę 365 dni w roku. Jej specjalnością są churros, czyli ulubiona przez Hiszpanów przekąska w postaci paluszków z ciasta parzonego smażonych w głębokim oleju. Podawane są z gorącą czekoladą i uchodzą za typowe madryckie śniadanie.

Po słodkiej przekąsce podążamy dalej uliczkami Madrytu i wychodzimy wprost na współczesną katedrę Almudena, której budowę ukończono w 1992 roku. Tuż obok katedry duży obszar zajmuje imponujący Pałac Królewski z białą, elegancką fasadą, ogromnym dziedzińcem i ogrodem. Pałac jest oficjalną siedzibą króla Hiszpanii i pełni funkcje reprezentacyjne, choć sama rodzina królewska mieszka na co dzień w skromniejszym pałacyku na przedmieściach Madrytu. Część z prawie 3500 pełnych przepychu pomieszczeń udostępniona jest zwiedzającym. Zobaczymy tu m.in. salę tronową, korytarz luster, zbrojownię, kaplicę i niezwykły gabinet porcelanowy, którego całe ściany wyłożone są porcelaną.

Z Pałacu Królewskiego pójdziemy teraz do mającej 2200 lat prawdziwej egipskiej świątyni Debod, poświęconej Amonowi i Izydzie. Przeniesiono ją do Hiszpanii w 1968 r. z Egiptu, z miejsca, które miało zostać zalane po zbudowaniu Wysokiej Tamy Asuańskiej. W Madrycie świątynia została ponownie złożona w całość i odtąd stała się jedną z najciekawszych atrakcji miasta. Szczególnego uroku nabiera o zachodzie słońca oraz po zmierzchu, gdy jest podświetlana i odbija się w wodach otaczającej ją płytkiej sadzawki.

madrytmadrytmadryt

16. Madryt – Sala Tronowa w Pałacu Królewskim
17. Madryt – egipska świątynia Debod
18. Madryt – reprezentacyjny biurowiec Metrópolis u zbiegu ulic Calle Alcalá i Gran Vía


Ze świątyni przechodzimy na Plac Hiszpański (Plaza de España) i tu znów spotykamy na naszej drodze Błędnego Rycerza. Pośrodku placu jest pomnik Cervantesa a towarzyszą mu postacie Don Kichota na koniu i Sancho Pansy na osiołku. Z placu wchodzimy na Gran Via, otoczoną pięknymi kamienicami reprezentacyjną ulicę Madrytu. Mijamy mnóstwo luksusowych sklepów, butików, restauracyjek, hoteli, teatrów i dochodzimy do Plaza de Cibeles. Pośrodku tego ruchliwego ronda jest fontanna z posągiem frygijskiej bogini płodności Kybele na rydwanie ciągniętym przez parę lwów. Koło niej świętują swoje zwycięstwa piłkarze Realu Madryt i reprezentacji. Przy placu wznosi się też ogromny biały Pałac Cibeles z pocz. XX wieku, pierwotnie siedziba Poczty Głównej. Ze względu na rozmiar i liczne wieżyczki zwany jest żartobliwie „Katedrą Łączności.

19-madryt-kampery-warszawamadrytmadryt

19. Madryt – Plac Hiszpański z pomnikiem Cervantesa
20. Madryt – Plaza de Cibeles z fontanną Kybele i Pałacem Cibeles
21. Madryt – muzeum Prado


Idąc dalej szeroką, zadrzewioną aleją wchodzimy w tzw. Trójkąt Sztuki, w którym na wiele godzin a czasem nawet dni „giną miłośnicy malarstwa. Odpowiadają za to trzy światowej klasy muzea. Pierwsze to Muzeum Prado z dziełami Tycjana, Rafaela, Rubensa, Boscha, El Greco, Goi, Velazqueza i wielu innych znanych malarzy. Niedaleko jest Muzeum Thyssen-Bornemiszajedno z najbogatszych na świecie prywatnych zbiorów dzieł sztuki od średniowiecza do współczesności. Całości dopełnia Muzeum Narodowe Centrum Sztuki Królowej Zofii z dziełami największych malarzy i fotografów XX wieku, gdzie zobaczymy m.in. słynną „Guernicę Pabla Picassa.

Gdy po wizycie w muzeach wszyscy się już odnajdą zaglądamy na dworzec kolejowy Atocha. To jest chyba najdziwniejszy dworzec, na jakim byliśmy. W holu głównym znajduje się zamknięty pod kopułą ogród pełen roślin tropikalnych i żółwi pływających w jeziorkach i oczkach wodnych.

madrytmadrytmadryt

22. Madryt – dworzec kolejowy Atocha
23. Madryt – Parku Retiro – Pałac Kryształowy
24. Madryt – Park Retiro


Na zasłużony wypoczynek po długiej wędrówce przysiądziemy w największym w Madrycie Parku Retiro. Rośnie tu kilkadziesiąt tysięcy drzew i krzewów, jest wielki staw, po którym można popływać łódkami i ogród różany, są cieniste alejki z fontannami, rzeźbami i ławeczkami. Jest też Kryształowy Pałacyk ze stali i szkła i chyba jedyny na świecie pomnik Upadłego Anioła.

Ze stolicy wyruszamy kamperem malowniczą, krętą drogą przez porośnięte lasem sosnowym pasmo górskie Sierra de Guadarrama. Pokonujemy tam siedem słynnych zakrętów dochodzących do 180º i zjeżdżamy w dół, by zatrzymać się na kolejny postój w Segowii. Miasto położone na skalistym wzgórzu jest jednym z najpiękniejszych w Kastylii. Założone przez Celtów zajęte zostało później przez Rzymian. To oni wznieśli na przełomie I i II wieku n.e. imponujący akwedukt, do dziś pozostający najcenniejszym zabytkiem Segowii i symbolem miasta uwiecznionym w jego herbie. Akwedukt zbudowano z tysięcy granitowych bloków ułożonych jedne na drugich bez użycia zaprawy murarskiej. Dostarczał wodę do miasta z odległości 15 km. Do dziś zachowało się 167 łuków o wysokości dochodzącej aż do 30 m.

madrytmadrytmadryt

25. Madryt – Park Retiro – pomnik króla Alfonsa XII Parku Retiro
26. Madryt – Park Retiro – pomnik Upadłego Anioła
27. Madryt – biurowce Puerta de Europa i obelisk de la Caja na Plaza de Castilla


Od akweduktu uliczkami starego miasta docieramy na plac przed olbrzymią katedrą – ostatnią gotycką katedrą w Hiszpanii. Zbudowana ze złocistego piaskowca ze względu na swoje piękno i elegancję zwana jest „Damą Katedr”. Stąd idziemy dalej, aż na skalne wzniesienie nad zbiegiem dwóch rzek, gdzie Arabowie zbudowali Alcázar – zamek z murami obronnymi, który później stał się rezydencją władców Kastylii. Ze swoimi smukłymi wieżami, wieżyczkami i basztami wygląda jak wyjęty prosto z bajki. Wnętrza pełne są królewskiegoprzepychu. Mamy okazję przekonać się o tym wchodząc do sali tronowej, gabinetu królowej, sypialni królewskiej, kaplicy i zbrojowni. Później, pokonując ponad 100 schodów, wspinamy się na jedną z wież. Widać z niej całe miasto, katedrę i szczyty gór Sierra de Guadarrama na horyzoncie.

sierra de guaderamasegowiasegowia

28. Droga przez pasmo górskie Sierra de Guadarrama
29. Segowia – rzymski akwedukt
30. Segowia – katedra


Z tym widokiem w pamięci pokonujemy kolejne kilometry naszej trasy, by w końcu zatrzymać kamper w małej miejscowości Coca. gdzie znajduje się jeden z najbardziej niezwykłych zamków w tym rejonie Hiszpanii. Już z daleka widać jego jasne mury. Można odnieść wrażenie, że to zamek z piasku, ale nic bardziej mylnego. Tę okazała twierdzę zbudowano z cegły pod koniec XV wieku. Z bliska przyglądamy się grubym, podwójnym murom, bogato zdobionym wieżom i wieżyczkom. Styl gotycki łączy się tu z elementami sztuki arabskiej dając jedyną w swoim rodzaju całość. Do środka wchodzimy przez most przerzucony nad głęboką fosą. We wnętrzu oglądamy kaplicę, zbrojownię i sale dekorowane płytkami azulejos. Na koniec, spiralnymi, wąskimi schodami wchodzimy na szczyt jednej z wież obronnych, skąd widać całe miasteczko.

segowiasegowiasegowia

31. Segowia – zamek Alcázar
32. Segowia – zamek Alcázar
33. Segowia – sala tronowa w zamku Alcázar


Kastylijskie zamki zostawiamy już za sobą i jedziemy teraz kamperem daleko na północny-zachód, do starożytnej rzymskiej kopalni złota położonej w pobliżu wioski Las Médulas. Rzymianie pozyskiwali cenny kruszec z tutejszych skał. Najpierw drążyli w nich tunele i kierowali tam wodę z rzeki, która rozmywała i rozmiękczała skałę. Przepuszczano ją potem przez sita, na których pozostawały złote samorodki. Dziś krajobraz dawnej kopalni tworzą pomarańczowo-złociste skały poprzecinane tunelami i bujny las rosnący u ich podnóża. Podczas wędrówki wyznaczonymi szlakami widzimy kanały służące do transportowania wody, zaglądamy do tuneli wydrążonych w skałach, zwiedzamy też wioskę metalurgiczną z czasó rzymskich. Na koniec wspinamy się na platformę widokową Mirador de Orellán, skąd możemy ogarnąć jednym spojrzeniem cały obszar kopalni ze złocistymi skałami mieniącymi się w słońcu. Wrażenie niezapomniane...

zamek cocazamek cocalas medulas

34. Zamek Coca
35. Zamek Coca – wejście na dziedziniec
36. Krajobraz dawnej kopalni złota Las Médulas


Tuż za Las Médulas wjeżdżamy kamperem do Galicji, najbardziej na zachód wysuniętego regionu Hiszpanii.Krajobraz się zmienia. Pojawiają się kamienne miasteczka i intensywnie zielone lasy. Już niedaleko do wybrzeża Atlantyku, ale my najpierw zmierzamy do Santiago de Compostela, miasta, do którego od średniowiecza prowadzą drogi z całej Europy. Jak mówi legenda, w 813 r. pewien pustelnik zobaczył w nocy deszcz gwiazd spadających na pobliskie wzgórze. Odkryto tam kamienny grobowiec zawierający szczątki św. Jakuba Większego, jednego z 12 apostołów. Od X wieku zaczęli przybywać w to miejsce pielgrzymi, w XI i XII wieku wzniesiono potężną katedrę, przebudowaną później w stylu barokowym.

las medulaslas medulassantiago de compostela

37. Las Médulas
38. Las Médulas
39. Santiago de Compostela – plac Seminaryjny i katedra


Stoimy tuż przed nią, na ogromnym placu Seminaryjnym (Praza de Obradoiro). Przyglądamy się bogato zdobionej rzeźbami fasadzie z dwoma wieżami o wysokości 76 metrów i dwoma rzędami renesansowych schodów. Zanim wejdziemy do środka obejdziemy katedrę dookoła, zobaczymy bogato dekorowany Portal Złotników i Wrota Królewskie. Wewnątrz wszyscy pielgrzymi udają się najpierw do złotej figury św. Jakuba w ołtarzu i obejmują ją, co jest tu przyjętym zwyczajem. Potem schodzą do krypty z alabastrowym grobowcem i urną zawierającą prochy apostoła. Po przywitaniu się ze św. Jakubem możemy rozejrzeć się po wnętrzu katedry, przyjrzeć kolumnom, sklepieniom i bogato zdobionym kaplicom. Nasz wzrok przyciąga coś jeszcze. Na skrzyżowaniu naw zawieszona jest na linie największa kadzielnica świata zwana Botafumeiro. Ma 1,60 m wysokości i po napełnieniu waży 80 kg. Potrzeba 8 osób, by ją rozhuśtać. Gdy to się uda, porusza się tuż nad głowami wiernych z prędkością ponad 60 km/h roznosząc po całym wnętrzu świątyni zapach kadzidła. Wizytę w katedrze kończymy spacerem... po jej dachu a później idziemy na wędrówkę po wąskich uliczkach starówki. Są tu zabytkowe kościoły i kamieniczki, są kawiarnie i urocze małe knajpki, są sklepy ze srebrem i z pamiątkami. Wszędzie widać motyw muszlisymbol św. Jakuba i pielgrzymów.

santiago de compostelasantiago de compostelacape fisterra

40. Santiago de Compostela – kadzielnica Botafumeiro w katedrze
41. Santiago de Compostela – wokół katedry
42. Przylądek Cabo Fisterra


Z Santiago de Compostela pokonujemy kamperem jeszcze kilkadziesiąt kilometrów i jesteśmy już nad Atlantykiem, na skalistym przylądku Cabo Fisterra. Starożytni Rzymianie uznawali go za kraniec ówczesnego świata (finis terrae) a Celtowie odprawiali tu obrzędy związane z kultem Słońca. Stajemy koło latarni morskiej skąd rozciąga się wspaniały widok na ocean. Przy ładnej pogodzie pozostaje niemal gładki, przy dużym wietrze fale z impetem roztrzaskują się o skały. Zachody słońca oglądane z tego miejsca podobno są najpiękniejsze na świecie, zostajemy więc do wieczora. Następnego dnia wyruszamy w dalszą drogę, by odkrywać skarby północnej Hiszpanii. Opowiemy o tym w naszym następnym wpisie na blogu. Do zobaczenia na szlaku!






Zdjęcia:

1. Pixabay.com, Public Domain
2. Lourdes Cardenal, Campo de Criptana Molinos de Viento 1, CC BY-SA 3.0
3. santiago lopez-pastor, El Toboso, CC BY-ND 2.0
4. Tomás Fano, Cuenca. Cathedral. Castilla - La Mancha. Spain, CC BY-SA 2.0
5. Tomás Fano, Cuenca. ST. Paul's Bridge. Castilla - La Mancha. Spain, CC BY-SA 2.0
6. Rodericus, CUENCA3 - panoramio, CC BY-SA 3.0
7. Aitor Fdez-Ceballos, Ciudad encantada 02, CC BY-SA 4.0
8. Turol Jones, un artista de cojones from Villanueva del Cascajal, República Independiente de Mi Casa, 09042009 164759 CEC 0091 - WLE Spain 2015, CC0 1.0
9. Xauxa Håkan Svensson, CiudadEncantada TormoAlto, CC BY-SA 3.0
10. Edmundo Sáez, Ventano del diablo 02, CC BY-SA 4.0
11. Aitor Fdez-Ceballos, Ventana del diablo, CC BY-SA 4.0
12. Basilio, Centrum Km 0 Madrid, CC BY-SA 3.0
13. Fred Romero from Paris, France, Madrid - Estatua del Oso y el Madroño (35213921244), CC BY 2.0
14. Sebastian Dubiel, Plaza Mayor de Madrid 06, CC BY-SA 3.0 DE
15. Pixabay.com, Public Domain
16. Fabio Alessandro Locati, Fale - Spain - Madrid - 86, CC BY-SA 3.0
17. Emilio, Templo de Debod, CC BY-SA 2.0
18. Diego Delso, Edificio Metrópolis, calle de Alcalá, Madrid, España, 2017-05-18, DD 08, CC BY-SA 4.0
19. Pixabay.com, Public Domain
20. Carlos Delgado, Palacio de Comunicaciones - 47, CC BY-SA 3.0
21. Pixabay, Public Domain
22. Daderot, Invernadero de Atocha, Madrid - view 2, public domain
23. Pixabay.com, Public Domain
24. Diego Delso, Plaza Parterre, Parque del Retiro, Madrid, España, 2017-05-18, DD 27, CC BY-SA 4.0
25. sk, Monument to Alfonso XII, CC BY-ND 2.0
26. malditofriki, Ángel caído, CC BY-SA 2.0
27. Pixabay.com, Public Domain
28. Deensel, Las 7 revueltas (37009958204), CC BY 2.0
29. Bernard Gagnon, Aqueduct of Segovia 08, CC BY-SA 3.0
30. Jebulon, Cathedral Segovia Plaza mayor, CC0 1.0
31. Pixabay.com, Public Domain
32. Selbymay, Segovia - Alcazar ext 01, CC BY-SA 3.0
33. Carlos Delgado, Alcázar de Segovia - 16, CC BY-SA 3.0
34. giborn_134, castillo de Coca, Spain, CC BY-ND 2.0
35. Jose Luis Cernadas Iglesias, 3831-Castillo de Coca (Segovia), CC BY 2.0
36. Anual, Medulas 2018006, CC BY-SA 4.0
37. Vicente Maza Gómez, Las Médulas - 2012 - panoramio (7), CC BY-SA 3.0
38. mmmmngai@rogers.com, Spain-Las Médulas -P1170005 (25772726542), CC BY-SA 2.0
39. Yosika (happyholiday.travel), Santiago de Compostela Cathedral - c, CC BY 2.0
40. juantiagues, Botafumeiro, CC BY-SA 2.0
41. juantiagues, Santiago-Las Platerías, CC BY-SA 2.0
42. Deensel, Cape Finisterre, CC BY 2.0

Zdjęcie na głównej stronie blogu
Fernando García Redondo
, Alcázar de Segovia, CC BY 2.0



 

Zadzwoń do nas